Volledige reviews van Safa, de kleine woestijnbloem

Shanne Walda

Meteen vanaf de eerste bladzijde werd ik het verhaal in gezogen door de onschuldige, lieve brief van het vijfjarige Somalische meisje Safa. Wat volgt is een ongelooflijke reis naar Djibouti om ervoor te zorgen dat Safa niet besneden zal worden.

Dit boek geeft goed weer hoe het er in sommige landen, nog steeds, aan toe gaat met de omgang met vrouwen. Daarom wordt er in dit boek ook aandacht voor een organisatie gevraagd die dit tegen wil gaan: de 'Desert Flower Foundation'.

Kortom 'Safa, de kleine woestijnbloem' is een mooi geschreven, indrukwekkend en leerzaam boek. Een boek om aan te raden!

Stephanie Verhulst

Het boek gaat over de strijd tegen vrouwenbesnijdenissen over de hele wereld. Waris vertelt over de verfilming van haar boek enkele jaren gelden. In het boek dat verfilmd wordt vertelt zij haar verhaal en hoe zij op jonge leeftijd zelf is besneden. Ze vertelt hoe ze bij het samenstellen van de cast voor die film Safa leert kennen. Safa zal haar spelen in de film toen zij nog jonger was en een belangrijke rol in haar leven gaan spelen.

Waris wil niet dat de jonge dan nog onbesneden Safa besneden zal worden en ze wil dat ze mee zal spelen in de film. De ouders van Safa gaan hier alleen mee akkoord als ze maandelijks een bepaalde hoeveelheid goederen en eten krijgen. In ruil daarvoor zal Safa periodiek worden gecontroleerd of ze nog niet besneden is en mag ze in de film meespelen. In het dorp waar Safa woont wordt ze nu echter als onrein gezien en daardoor krijgt Safa en haar familie veel tegenstand van hun dorpsgenoten. Waris is bang dat Safa hierdoor toch hetzelfde lot zal ondergaan als zij en besluit naar het dorp van Safa af te reizen om hier een stokje voor te steken. Tijdens haar bezoek aan het dorp ontmoet ze Safa's familie en ook Inab een reeds besneden meisje. Inab en Safa willen graag de organisatie tegen vrouwenbesnijdenissen helpen en er wordt afgesproken dat ze over enige tijd naar Europa zullen afreizen. Idris de vader van Safa staat erop dat hij ook mee mag.

Tijdens hun bezoek aan Europa zien en ervaren ze allerlei dingen die ze nog nooit hebben gezien. Zo is het een avontuur op de roltrap en in de lift, maar ook dat er zulk schoon water uit de douche komt en je zelf het water waar je de wc mee doortrekt kunt drinken vinden ze moeilijk te geloven.

Daarnaast blijkt er ook een groot cultuurverschil te zijn. Zo wordt bijvoorbeeld duidelijk dat het in Europa niet getolereerd wordt als een vrouw wordt achter gesteld op de man, laat staan dat ze geslagen wordt.

Het was een mooi boek met een zeer belangrijke boodschap. Maar voor mij geen aanrader. Het feit dat Waris over Safa vertelde en over haar zoektocht naar Safa en over hoe Waris van alles voor de organisatie doet en hoe goed Waris daar zelf mee bezig is vond ik niet prettig lezen. Ik was meer nieuwsgierig naar hoe het echt met Safa gaat en hoe zij zich onder dit alles voelde. Ik zou meer vanuit Safa het verhaal hebben willen horen.

Ik geef het boek een zes omdat het zo'n belangrijke boodschap heeft. Misschien als het anders geschreven was zou het een negen kunnen zijn.

Chelsea van den Oever

Het boek was heel erg indrukwekkend en erg leerzaam. Zo leer je het echte Afrika kennen uit de ogen van een Somalische vrouw.

Ook vond ik de cover hartstikke mooi, met Safa.

Het wordt verteld uit de ogen van Waris Dirie die met haar foundation tegen FGM (genitale verminking) strijdt. Ze heeft een film opgenomen 'The Desert Flower' over haar eigen leven. En doordat Safa haar als klein meisje speelt in de gruwelijke besnijdenisscene, hebben Safa's ouders een contract getekend, in ruil voor voeding, medische hulp, onderwijs, om Safa nooit besneden te laten worden. De familie staat onder grote druk, omdat de gemeenschap het niet vindt kunnen om een meisje 'onrein' te laten en er niets aan verandert.

Ook gaan Safa, haar vader en Inab (de zus die Waris' broertje speelt in de film) naar Europa om te leren over FGM.

Ine van Erp

Indrukwekkende strijd van een sterke vrouw!

Waris beschrijft in dit boek haar bezorgdheid maar vooral ook verbondenheid met de kleine Safa uit de sloppenwijken van Djibouti. Safa heeft op 5 jarige leeftijd de rol van Waris gespeeld in de verfilming van haar boek ( en leven) 'Mijn Woestijn". In dit verfilmde boek beschrijft Waris hoe ze op jonge leeftijd is besneden en de invloed daarvan op haar leven, maar ook hoe ze uiteindelijk de woestijn van Somalie is ontvlucht en als topmodel de wereld heeft veroverd.

Waris heeft de strijd aangebonden met Female Genital Mutilation (FMG, vrouwenbesnijdenis), Hiervoor heeft ze de Desert Flower Foundation (DFF) opgericht die zich op alle denkbare manieren inzet tegen FGM. De film 'Mijn Woestijn' is een belangrijk hulpmiddel in deze strijd, mede omdat de besnijdenisscene heel levensecht wordt weergegeven.

De ouders van Safa hebben een aantal jaren geleden een contract met de DFF afgesloten: Safa speelt de hoofdrol in de film, de ouders verplichten zich Safa niet te laten besnijden. DFF levert in ruil hiervoor voedsel voor het levensonderhoud van haar hele familie en geld voor medicijnen en scholing van de kinderen. Daarnaast moet Safa een aantal keren per jaar een onderzoek ondergaan bij een arts, om te controleren of ze nog steeds ongeschonden is. In de omgeving waar het gezin van Safa woont is het echter traditie dat meisjes op jonge leeftijd besneden worden. De druk op het gezin wordt steeds groter en bij medewerkers van DFF in Djibouti bestaat het vermoeden dat de ouders onder de druk bezwijken

Dit komt Waris ter ore en ze reist direct af naar Djibouti om Safa te bezoeken. Ze komt in contact met de hele familie van Safa en merkt hoe groot de omgevingsdruk op de ouders van Safa (Fozia en Indriss) is. Waris maakt verder kennis met Inab, een 18 jarig meisje. Haar broertje heeft ook in de film van Waris gespeeld. Inab, is wel besneden maar vecht er nu voor om haar zusjes hiervoor te behoeden. Waris besluit alles te doen om Safa te redden!

Uiteindelijk vraagt Waris aan Safa, Inab en Idriss (de vader van Safa) om in de volgende zomer naar Europa te komen om nader kennis te maken met het werk van DDF. De 3 maken een indrukwekkende ontdekkingsreis door Europa. Ze leren veel over de Europese cultuur en over Female Genatil Mutilation en de strijd van Waris! Deze ontdekkingsreis levert vele ontroerende en humoristische momenten op.

Een indrukwekkend boek waarin aandacht gevraagd wordt voor Female Genital Mutilation in het algemeen (niet alleen in Afrika maar ook in andere landen komt het veel voor!) Bovendien wordt aan het einde van het boek nogmaals duidelijk uitgelegd wat de Desert Flower Foundation doet en wat het nieuwste project van de foundation is.

Het boek is een aanrader als je geïnteresseerd bent in vrouwenrechten en hoe andere culturen hiermee omgaan. Het wordt nog maar eens duidelijk gemaakt dat in andere culturen vrouwen emancipatie nog ver weg is. Er is nog veel goed werk te doen voor de Desert Flower Foundation!

Willemine Smidt

De auteur Waris Dirie is in Somalië opgegroeid. Een land waarin de vrouwenbesnijdenis bij de traditie hoort. Een traditie, waarbij jaarlijks vele jonge vrouwen verminkt worden, helse pijnen lijden en zelfs sterven door de absurde onhygiënische en barbaarse methoden.

Waris Diri, inmiddels woonachtig in Londen en een fanatiek strijdster tegen vrouwelijke genitale verminking, besluit een film te gaan maken over dit thema. Een onderwerp dat in vele landen onbespreekbaar is en bij de traditie hoort. Op haar zoektocht komt ze in contact met Safa, een klein Somalisch meisje van 4 jaar. Zij zal de hoofdrol gaan spelen in Waris' levensverhaal; het levensverhaal over de gevolgen van vrouwenbesnijdenis. De huiveringwekkende scène, waarin de jonge Waris wordt besneden, krijgt in de film alle aandacht.

Met de ouders van Safa wordt een overeenkomst gesloten. Een overeenkomst waarin wordt afgesproken dat de ouders van Safa in ruil voor de noodzakelijke levensbehoeften en een schoolopleiding beloven Safa niet te laten besnijden.

Zullen de ouders zich aan deze afspraak houden? En welke invloed heeft de oma van Safa op het gezin? Feit is dat Safa door haar dorpsgenoten als 'onrein' en 'smerig' wordt gezien, aangezien ze nog niet is besneden. Het hele gezin wordt door dit feit buitengesloten en genegeerd.

Tijdens een reis door Europa komen de tegenstellingen tussen de culturen en de andere gebruiken, normen en waarden pas goed aan het licht. Vader Idriss komt eindelijk tot inzicht dat het goed is om eerbied te hebben voor alles wat leeft en dat het normaal is dat men elkaar geen geweld aandoet.

Een geweldig stap voorwaarts, die Idriss zal gebruiken in zijn geboorteplaats, waar hij zal gaan strijden voor de afschaffing van vrouwenbesnijdenis.

Het boek heeft heftige, aangrijpende en emotionele momenten. Het leest, ondanks het gruwelijke thema, bijzonder prettig en is bovendien educatief. Het geeft ons een kijkje in de gebruiken en gewoonten van een andere cultuur. Een cultuur, die niets te maken heeft met godsdienst, maar met de macht van de man én van de totale gemeenschap.

Een indrukwekkend boek dat, door het aangrijpende en belangrijke thema, een grote indruk op mij heeft gemaakt!

Ik geef het boek 4,5 sterren.

Sofie Reyskens

Als je het boek vastneemt dan voelt de cover al heel speciaal, er zit een bepaalde coating op waardoor hij heel zacht aanvoelt en je meteen al het gevoel krijgt dat dit om een bijzonder boek gaan. Ook de coverfoto is heel sprekend, je ziet een jong kwetsbaar meisje dat dromerig kijkt maar tegelijk is haar blik ook heel sterk en liefdevol.

Ik had de verfilming en/of het voorgaande boek niet gelezen maar dat was voor mijn gevoel ook niet nodig om dit boek te kunnen lezen. In het boek wordt vaker teruggeblikt naar stukken uit de film en het verleden van Waris Dirie en deze verduidelijken alles. Wel kreeg ik als lezer het gevoel dat ik het voorgaande boek of de verfilming zeker moet lezen of bekijken omdat dit gaat om een enorm belangrijk onderwerp wat nog steeds onbekend is bij velen. Zelf had ik er al over gelezen maar pas na het lezen van dit boek besefte ik pas hoe hedendaags deze gruwelijke taferelen zijn, terwijl ik daarvoor dacht dat dit jaren geleden al verbannen was.

Het boek neemt je mee naar het tegenwoordige leven van Safa, het meisje dat de rol van de jonge Waris Dirie speelt in de film "Desert flower". Ondanks het contract dat er met haar familie is aangegaan om Safa te beschermen tegen vrouwenbesnijdenis, in ruil voor onderwijs, voeding, medische hulp,… is de toekomst voor Safa toch onzeker. Haar familie staat onder grote druk door de gemeenschap, die het niet vindt kunnen dat Safa nog steeds "onrein" is en haar familie hier niets aan verandert.

Wanneer Waris zelf een bezoek brengt aan Somalië om hoogte te krijgen over de toestand van Safa merk je als lezer pas hoe ernstig de situatie daar is. Je hoort veel verhalen over Afrika maar het is moeilijk om in te beelden hoe zwaar het leven daar is als je thuis niets te kort komt. Ook de besnijdenis van vrouwen is daar iets actueel en velen van hun weten niet hoe vreselijk deze actie is en dit niet bij alle vrouwen over de hele wereld gebeurt. Zelf was ik geschrokken van het feit dat zelfs in Europa in 2005 meer dan vijfhonderdduizend vrouwen en meisjes slachtoffer waren van FGM (Female genital mutilation of vrouwenbesnijdenis). Het lijkt alsof er alleen maar meer slachtoffers vallen i.p.v. dat het er minder worden.

In haar boek brengt Waris Dirie ook haar Desert Flower Foundation nog eens in de aandacht, deze verricht echt wonderen en verdient alle steun die ze kan krijgen. Ik vond het vooral bijzonder dat Safa, haar vader en Inab de kans kregen om hier aan deel te nemen. Het is voor hun een mooie kans om mee te helpen om FGM te bestrijden.

Het was een prachtig meeslepend boek dat iedereen gelezen moet hebben, al is het al alleen maar om FGM nog bekender te maken onder de mensen en deze vreselijke acties te bestrijden. Zelf aan mensen die niet van waargebeurde verhalen houden kan ik het boek aanraden want ondanks het zware onderwerp is het boek heel licht geschreven en verdient het ieders aandacht.

Hans Hoekstra

Allereerst de complimenten voor de manier waarop het boek uitgegeven is. Het voelt satijnzacht in je handen. In tegenstelling tot de inhoud van het boek. Het is een aangrijpend verhaal over de strijd van de Somalische Waris Dirie tegen de besnijdenis van meisjes. Na zelf de wreedheid ervan ondervonden te hebben, heeft zij de strijd opgepakt tegen dit onmenselijke ritueel.

Het begint met het uitbrengen van een film, waarin Safa, als Waris Dirie, de hoofdrol speelt. Om Safa te redden beweegt Waris hemel en aarde. Dat het niet alleen religieuze beweegredenen zijn die dit barbaarse gebruik in stand houden, blijkt wel in de loop van het boek, dat het verhaal is van een verbeten strijd tegen de vrouwenbesnijdenis en het doorbreken van de gewoonte dit toe te passen op (jonge) meisjes.

Je moet het gewoon gelezen hebben.

Anneke Putter

De druk van een gemeenschap..

Wanneer haar boek Mijn Woestijn verfilmd wordt vindt Waris het van het grootste belang dat de meest indrukwekkende en tot de verbeelding sprekende scene niet geschrapt wordt. De huiveringwekkende scene waarin de jonge Waris besneden wordt. Het vinden van een juiste vertolkster van deze bijzondere rol is lastig, totdat Safa ten tonele verschijnt en zij de perfecte woestijnbloem blijkt te zijn.

De ouders van Safa gaan akkoord met een overeenkomst waarin afgesproken wordt dat Safa niet beneden zal worden en de familie daarvoor financiële steun ontvangt. Na verloop van tijd blijkt de druk van de gemeenschap echter zo groot, dat de familie toch dreigt te bezwijken en Safa alsnog besneden zal worden.

Voor Waris Dirie het moment om naar Djibouti af te reizen om te proberen haar woestijnbloem te behoeden voor deze verschrikkelijke beschadiging. Tijdens deze reis maakt zij ook kennis met Inab een 18 jarig meisje welke zelf besneden is maar vecht voor haar twee zusjes. De belofte wordt gemaakt om Inab en Safa (onder begeleiding van vader Idriss) uit te nodigen voor een indrukwekkende reis naar Europa.

Voor deze mensen gaat er een hele nieuwe wereld open, het wordt een ware ontdekkingsreis. Tijdens deze reis volgen er vele gesprekken over de verschillen in culturen en de noodzakelijke afschaffing van Female Genital Mutilation.

Waris Dirie weet met dit boek echt een statement te maken en vraagt hiermee ook aandacht voor haar nieuwe sponsorschap campagne. Ik zou dit boek aan iedereen willen aanraden, het leest bijzonder prettig, is leerzaam en geeft ons een kijkje in een andere cultuur. Hieruit blijkt ook maar weer eens dat de druk van een gemeenschap bijzonder groot kan zijn.

Karin van der Tas

Safa, de kleine woestijnbloem, geschreven door Waris Dirie, is een voor iedereen zeer toegankelijk en vlot geschreven boek. Ik dacht dat ik alles wist over het onderwerp 'FGM'; Female Genital Mutilation, maar dat bleek niet zo te zijn. Voor mij had het boek dus ook een educatief karakter. Daarnaast is het, zeker in deze tijd met grote vluchtelingenstromen richting Europa, goed om je meer te verdiepen in de leefomstandigheden van een gemiddeld gezin uit bijvoorbeeld Djibouti en de manier waarop deze gezinnen naar Europa en de huidige ontwikkelingshulp kijken.

Het werk van de stichting Desert Flower heeft met dit boek een goede indruk op mij achtergelaten. De verhalen van de kleine Safa en haar familie en de relatie die zij hebben met Waris Dirie, slingerend door continenten en verschillende culturen, waren een plezier om te lezen.

Kortom, laagdrempelig en toegankelijk geschreven voor een breed publiek, maar daardoor zeker niet minder interessant en educatief.

Kim de Bruijn-Rompa *****

Het onderwerp vrouwenbesnijdenis is relatief onbekend voor mij (en voor velen met mij, denk ik). Na het lezen van Safa, de kleine woestijnbloem is dat niet meer het geval. Zonder omhalen vertelt Dirie over haar strijd tegen vrouwenbesnijdenis. Als geen ander weet ze hoe verschrikkelijk het is en welke gevolgen het heeft. Het doet je beseffen hoeveel geluk je hebt om in Europa geboren te zijn.

Het meisje Safa sluit je meteen in je hart, zeker nadat je foto's van haar hebt gezien. Prachtig om te lezen hoe ze op haar eerste hamburger reageert en hoe eng ze een roltrap vindt als ze die voor het eerst ziet. Allemaal zo vanzelfsprekend voor ons en zo bijzonder voor haar.

Safa, de kleine woestijnbloem maakt heel veel indruk en is erg leerzaam. Het laat je niet los en blijft door je hoofd spoken. Wat ontzettend goed dat Dirie zich met haar stichting hiervoor inzet. Hopelijk worden er nog heel veel meisjes behoed van deze verschrikkelijke daad en komt het uiteindelijk nooit meer voor. Wat mij betreft, is dit een boek dat iedereen zou moeten lezen.

Saskia Pennings

Waris Dirie, geboren in Somalië, besluit om toch haar bestseller Mijn Woestijn te laten verfilmen als er een scenarioschrijver met een script komt waar de besnijdenisscene niet uit is geschrapt. Ze strijd namelijk al tijden tegen Female Genital Mutilation (FGM), oftewel vrouwenbesnijdenis.

Waris Dirie vindt de casting van de hoofdrolspelers in de film secuur moet gebeuren. Enkele van haar medewerkers van de Desert Flower Foundation (DFF) worden naar Djibouti gestuurd om geschikte locals te vinden voor in de film. Het vinden van een meisje die de rol van de jonge Waris invult, blijkt erg lastig, totdat Safa in beeld komt; zij blijkt de kleine woestijnbloem.

De lokale medewerkster sluit na een lange onderhandeling met de familie Four een contract waarin staat dat Safa in de film mag spelen en dat de DFF de familie van voldoende eten, water en inkomen zal voorzien, zolang ze hun dochter niet laten besnijden.

Dit laatste was een hekelpunt. Waar Safa woont wordt ieder meisje besneden om zo uitgehuwelijkt te kunnen worden. Dit levert de ouders geld op wat ze hard nodig hebben. Toch gaat vader Idriss uiteindelijk akkoord.

Moeder Fozia lijkt onder de druk van de gemeenschap te bezwijken en lijkt toch van plan om Safa te laten besnijden. Dit komt Waris Dirie ter ore en ze besluit actie te ondernemen om Safa te redden. Wat volgt is een race tegen de klok om te checken of Safa nog ongeschonden is. Ook voert Waris vele gesprekken met Fozia en Idriss om ze tot inkeer te brengen. Waris leert tijdens deze reis ook Inab kennen. Zij is 18 en zelf besneden, maar ze probeert haar zusjes te redden van deze beschadiging. Inab wil heel graag voor Waris gaan werken in een local office. Waris nodigt haar daarom uit op het kantoor in Wenen, samen met Idriss en Safa.

Erg mooi zijn de beschrijvingen van de ontdekkingsreis die volgt. Kledingwinkels, roltrappen en andere westerse nieuwigheden worden ervaren. Dit zorgt voor een glimlach tijdens het lezen. Veel gesprekken gaan ook over man-vrouwverhoudingen in de beide culturen.

Aan het eind van het boek wordt een nieuw project uitgewerkt: Sponsorschap voor een kind, waarin ouders een contract sluiten met het DFF en in ruil voor geen FGM uit te voeren een eten, een vergoeding en scholing ontvangen totdat het meisje 15 jaar is. Dit is ook de nieuwe campagne van het DFF. En dat is ook wat er in het boek veel doorheen speelt. Het is een indrukwekkend verhaal, maar het lijkt ook een onderdeel van de campagne om nieuwe donaties te ontvangen voor de nieuwe campagne. Dit geeft een bijsmaakje aan het boek.

Ondanks alles is het een boek met een statement dat door velen gelezen zou moeten worden om mensen op de hoogte te brengen van wat FGM is en welke invloed het heeft op een vrouw. Wederom een indrukwekkend verhaal van Waris Dirie!

  • Uitgeverij Boekerij is onderdeel van samenwerkende uitgeverijen Meulenhoff Boekerij